Moja Szuflada - Pisanie brajlem na standardowej, zewnętrznej klawiaturze iPhone i iPad’a

O funkcji Wejście Braille’a z klawiatury krótko wspominałem we spisie
Nowości dostępnościowe w systemie iOS 26. Już wtedy pisałem, że najbardziej podoba mi się ona ze wszystkich brajlowskich nowości. Przyszła więc pora, aby opisać ją nieco szerzej.

Po co to komu?

Zacznę jednak od wyjaśnienia, czym jest ta funkcja i komu może się ona przydać.

Wejście Braille’a z klawiatury umożliwia pisanie na iPhone lub iPadzie w alfabecie brajla z poziomu zewnętrznej klawiatury. Czyli zamiast wirtualnej klawiatury, pisania brajlem na ekranie, a także zamiast podłączania do urządzenia mobilnego drogich linijek czy notatników brajlowskich, wystarczy kablem, lub bezprzewodowo, podłączyć do iUrządzenia zwykłą, standardową klawiaturę i można na niej zacząć pisać brajlem, tak jak na zwykłej brajlowskiej maszynie do pisania.

Dla osób, które nigdy nie widziały takiej maszyny wyjaśniam, że klawiatura brajlowska w standardowym układzie składa się z siedmiu klawiszy. Ułożonych równolegle obok siebie sześciu identycznych, podłużnych klawiszy i znajdującego się przed nimi poprzecznego klawisza spacji. Na klawiszach dłonie układamy tak, aby znalazły się na nich palce wskazujące, wielkie i serdeczne obu dłoni. Spację obsługujemy kciukami. Osoby biegle posługujące się brajlem potrafią bardzo szybko pisać na takiej maszynie. O wiele szybciej niż robi to ktoś piszący na przykład długopisem.

Użytkownicy przyzwyczajeni do pisania na maszynie brajlowskiej, którzy jednocześnie mają problemy z obsługą ekranu dotykowego, dotychczas musieli korzystać z bardzo drogich urządzeń zewnętrznych, które umożliwiały im korzystanie z klawiszy brajlowskich do wprowadzania tekstu. Od iOS 26 mogą oni skorzystać z o wiele tańszego rozwiązania. Zwykła klawiatura zewnętrzna za kilkadziesiąt złotych zapewni im taką samą możliwość wprowadzania tekstu doskonale znaną techniką.

Włączanie funkcji Wejście Braille’a z klawiatury

Jednak aby zacząć korzystać z funkcji Wejście Braille’a z klawiatury, nie wystarczy podłączyć zewnętrznej klawiatury do iUrządzenia. Konieczne jest ustawienie osobnego gestu lub skrótu klawiszowego, którym będziemy przełączać sposób wprowadzania znaków, na przykład z klawiatury ekranowej na Wejście Braille’a z klawiatury.

W tym celu należy:

• Otworzyć Ustawienia iUrządzenia;
• Przejść do sekcji Dostępność;
• Otworzyć ustawienia VoiceOver;
• Stuknąć w zakładkę Polecenia;
• Aktywować przycisk Wszystkie polecenia;
• Otworzyć sekcję Pismo Braille’a;
• I aktywować przycisk: Przełącz Wejście Braille’a z klawiatury.

W tym miejscu należy przypisać gest, skrót klawiaturowy, lub oba, do uruchamiania Wejścia Braille’a z klawiatury. Ja przypisałem sobie czterokrotne stuknięcie jednym palcem oraz skrót VO+Shift+k. Oczywiście ten gest i skrót wystarczy ustawić tylko raz, aby później już wielokrotnie korzystać z Wejścia Braille’a z klawiatury.

Jak korzystać z Wejścia Braille’a z klawiatury?

Gdy już w systemie ustawiliśmy odpowiedni gest i skrót klawiszowy, podłączyliśmy zewnętrzną klawiaturę i znajdujemy się w dowolnym polu edycyjnym – nie ma znaczenia czy to pole wiadomości, notatki czy miejsce na treść maila, wystarczy użyć skonfigurowanego wcześniej gestu lub skrótu. I jeśli wszystko zrobiliśmy prawidłowo, to VoiceOver będzie nam anonsował Wejście Braille’a z klawiatury włączone lub Wejście Braille’a z klawiatury wyłączone.

Gdy usłyszymy, że Wejście Braille’a z klawiatury jest włączone, możemy od razu zacząć pisać.

Jako klawiszy brajlowskich używamy klawiszy znajdujących się w drugim rzędzie klawiatury, standardowo oznaczonym wypukłymi kropkami na klawiszach f oraz j.

Za poszczególne punkty sześciopunktu brajlowskiego odpowiadają następujące klawisze:

1. f – punkt pierwszy;
2. d – punkt drugi;
3. s – punkt trzeci;
4. j – punkt czwarty;
5. k – punkt piąty;
6. l – punkt szósty.

W tym samym rzędzie znajdują się dodatkowe dwa klawisze, odpowiadające za punkt siódmy i ósmy w nowoczesnych linijkach brajlowskich:

1. a – punkt siódmy, umożliwia kasowanie ostatniego znaku;
2. ; (średnik) – punkt ósmy – umożliwia przejście do nowej linii.

Spacja na standardowej klawiaturze pełni tę samą rolę co spacja w maszynie brajlowskiej.

Podsumowanie

Muszę przyznać, że pisanie brajlem na standardowej klawiaturze jest całkiem fajne. Ja nie mam żadnych problemów z używaniem klawiszy w układzie qwerty, ale potrafię docenić ten sposób wprowadzania tekstu. Oczywiście pisanie bezwzrokowe na standardowej klawiaturze jest szybsze niż na klawiaturze brajlowskiej, ale to drugie jest znacznie szybsze niż pisanie na klawiaturze ekranowej.

Co więcej, pokusiłem się aby to podsumowanie w całości napisać za pomocą nowej funkcji. I muszę przyznać, że przestawienie się na nowy tryb wprowadzania przyszło mi wyjątkowo łatwo. Pewnie dlatego, że dawno temu przez kilka lat codziennie tak pisałem na maszynie brajlowskiej w szkole średniej. Potwierdza to jednocześnie fakt, że osoby mające problem z obsługą ekranu dotykowego, lub brajla na ekranie iUrządzenia, bez problemu znajdą dla siebie fizyczną alternatywę, którą świetnie znają, bo przez lata z niej korzystali.

Dodatkowym plusem są oczywiście doskonale obsługiwane polskie ogonki oraz dwa klawisze, którymi możemy kasować tekst i przechodzić do nowej linii. A do nawigowania po tekście pozostają nam bardzo wygodne klawisze kursorów, których możemy używać także do zaznaczania tekstu z Shiftem i jego kasowania.

Ja do testów korzystałem z bezprzewodowej klawiatury mechanicznej Logitech, ale wydaje mi się, że do pisania brajlem bardziej sprawdziłaby się klawiatura z mniejszym skokiem. Mógłbym wtedy pisać nieco szybciej.

Generalnie jestem zachwycony nową funkcją, ponieważ stanowi ona kolejną alternatywę dla wielu osób, które od teraz będą mogły zacząć pełniej korzystać ze swoich urządzeń, komunikowania się ze światem, utrzymywania relacji społecznych i robienia tych wszystkich rzeczy, których robienie dotychczas sprawiało im spory problem.

Jeśli sami próbowaliście już używać standardowej klawiatury do wprowadzania brajla, podzielcie się proszę Waszymi komentarzami.